Khởi nguồn từ những buổi chiều thơ ấu, giọng hát ấy đã đi một hành trình dài – đi qua sự thử thách của nghề, sự khắc nghiệt của dòng thính phòng, đi qua nỗ lực không ngừng và những bước ngoặt mang tính định mệnh. Và đến hôm nay, giọng hát ấy vẫn tiếp tục vang lên, không chỉ trên sân khấu, mà còn trong từng lớp học, truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ trẻ.
Tuổi thơ hai miền – gốc Nghệ mạnh mẽ, trời Thái Nguyên hiền hòa
Sinh năm 1984, Khánh Ly mang trong mình hai dòng chảy văn hóa: sự mộc mạc, kiên cường của người xứ Nghệ, và sự thơ mộng, êm đềm của vùng đất Thái Nguyên, nơi cô lớn lên.
Câu chuyện gia đình kể rằng ngay từ nhỏ, cô đã bộc lộ năng khiếu âm nhạc. Mỗi dịp Tết, khi các bác, các cô trong xóm nô nức tụ hội, Khánh Ly thường được gọi ra “hát một bài cho vui nhà vui cửa”.
Cô bé vốn rụt rè, nhưng cứ cất tiếng hát là như hóa thành người khác.
Một bác hàng xóm từng kể lại:
“Nó hát nghe lạ lắm. Không phải kiểu ê a trẻ con. Cứ như có sẵn cái buồn nhẹ đâu đó, tha thiết mà nghe vào là nhớ.”
Những câu chuyện tưởng chừng đơn giản ấy chính là nền tảng cảm xúc ban đầu, để sau này, khi đứng trước dòng nhạc thính phòng kén người nghe, Khánh Ly vẫn giữ được sự mềm mại, chân thành và rất riêng trong giọng hát của mình.
Những sân chơi lớn – nơi khẳng định giọng hát và bản lĩnh
Hành trình đến với âm nhạc chuyên nghiệp của Khánh Ly không phẳng lặng.
Cô từng chia sẻ rằng có thời điểm, cô gần như bị “nhấn chìm” bởi áp lực luyện tập, bởi sự khắt khe của dòng nhạc hàn lâm, bởi việc vừa học vừa mưu sinh.
Nhưng cũng chính trong giai đoạn đó, cô quyết định thử sức tại những cuộc thi lớn – những “phép thử” của đời nghệ sĩ:
Giải Nhì Tiếng hát Truyền hình Hà Nội năm 2006
Một bước khởi đầu mạnh mẽ giúp cô được giới chuyên môn chú ý. Đây là sân khấu đầu tiên mà cô cảm nhận rõ rệt sức ép của nghề, của khán giả, của ánh đèn – nhưng đồng thời cũng là nơi cô nhận ra: con đường mình chọn là đúng.
Giải Ba Sao Mai thính phòng 2011
Cuộc thi Sao Mai luôn được xem là chuẩn mực của âm nhạc hàn lâm Việt Nam.
Năm 2011, Khánh Ly bước lên sân khấu với sự chín muồi hơn về kỹ thuật lẫn biểu cảm.
Khoảnh khắc cô cất giọng trong vòng chung kết, nhiều khán giả đã phải thốt lên vì tiếng hát “đầy nội lực nhưng vẫn giữ được vẻ mềm mại đặc trưng”.
Giải Nhì cuộc thi Thính phòng – Nhạc kịch TP. Hồ Chí Minh 2017
Đây có lẽ là giải thưởng quan trọng nhất trong sự nghiệp của cô.
Không chỉ vì thành tích, mà vì đó là thời điểm Khánh Ly đủ trưởng thành để nhìn con đường phía trước một cách sáng rõ.
Một thành viên ban giám khảo từng nhận xét:
“Giọng hát Khánh Ly mang hơi thở của sự lao động nghiêm túc. Không phô trương, không ồn ào, mà tự thuyết phục bằng chiều sâu.”
Giải Nhì năm 2017 cũng là động lực giúp cô tiến xa hơn trong nghiên cứu, đưa cô đến con đường học thuật chuyên nghiệp – một lựa chọn không nhiều ca sĩ theo đuổi.
Những câu chuyện phía sau ánh đèn – sự lặng lẽ của nghề thính phòng
Ở những dòng nhạc thị trường, người nghệ sĩ có thể nổi ngay chỉ sau một bài hit.
Nhưng ở thính phòng, ánh hào quang đến chậm và rất… khó khăn.
Có thời điểm, Khánh Ly mất gần như toàn bộ giọng hát sau một thời gian dài biểu diễn và luyện tập quá sức. Cô bị khàn, hát hụt hơi, có ngày không thể phát được nốt trung.
“Đó là giai đoạn khủng khiếp nhất,” cô nhớ lại.
“Có lúc tôi nghĩ mình phải dừng lại. Nhưng rồi tôi chọn tập lại từ đầu, chậm thôi, từng chút một.”
Cô tập thở, tập mở khẩu hình, tập âm sắc lại từ cơ bản – như một sinh viên năm nhất.
Những ngày tháng ấy cho cô thêm sự kiên cường, bản lĩnh và một tình yêu nghề bền bỉ hiếm có.
Những album mang dấu ấn riêng – âm nhạc của sự trải nghiệm
Không ồn ào nhưng bền bỉ, Khánh Ly liên tục ra mắt các sản phẩm âm nhạc chất lượng:
- Album “Miền xa thẳm” – như một chuyến đi ngược thời gian, tìm về vẻ đẹp mộc mạc của quê hương.
- “Mùa lá đi qua” – đong đầy sự chiêm nghiệm, trưởng thành.
- “Lời ru nguồn cội” – nơi cô gửi gắm tình yêu với cội rễ gia đình và văn hóa truyền thống.
Ngoài ra còn có các MV được khán giả yêu thích như:
“Mùa đông không lạnh”, “Khúc ru”, “Khúc mùa xuân”…
Một số khán giả nhận xét rằng giọng hát Khánh Ly giống như “một dòng suối mùa thu”: khẽ mà sâu, nhẹ mà thấm, không bùng nổ nhưng để lại dư âm dài.
Người thầy của những giọng hát trẻ – từ nghệ sĩ đến nhà nghiên cứu
Sau nhiều năm biểu diễn, Khánh Ly hiện là giảng viên Khoa Thanh nhạc – Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, nơi đào tạo hàng trăm nghệ sĩ chuyên nghiệp mỗi năm.
Việc giảng dạy giúp cô có một góc nhìn khác về nghề:
không chỉ là người thể hiện, mà còn là người dẫn đường.
Cô không giấu nghề, không áp đặt, mà luôn lắng nghe học trò.
Cô thường nói:
“Một giọng hát đẹp không chỉ cần kỹ thuật, mà phải có tâm hồn. Tôi dạy kỹ thuật, nhưng điều muốn truyền hơn là tình yêu với âm nhạc.”
Năm gần đây, cô bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ âm nhạc học với đề tài:
“Tác phẩm thanh nhạc Nga trong đào tạo thanh nhạc chuyên nghiệp tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam”.
Đề tài này không chỉ có giá trị học thuật, mà còn mở ra hướng tiếp cận mới trong giảng dạy, bởi trường phái thanh nhạc Nga được coi là một trong những hệ thống kỹ thuật hiệu quả cho các giọng hát Việt.
Trong chương trình “Giai điệu bạn bè”, khán giả gặp một Khánh Ly rất khác:
gần gũi, chia sẻ những câu chuyện về âm nhạc, về cuộc sống, về hành trình theo đuổi thính phòng.
Nhiều người bất ngờ khi nghe cô kể về những ngày chạy xe buýt đi học nhạc, hay những buổi tập đến khản tiếng vì phải tiết kiệm phòng tập.
Những câu chuyện giản dị ấy khiến Khánh Ly trở nên thân thiện, dễ gần – rất xa với hình dung “khó gần” về các nghệ sĩ thính phòng.
Một giọng hát của sự tử tế, một hành trình của kiên trì
Sự nghiệp của Nguyễn Khánh Ly có thể không bùng nổ ồn ào, nhưng lại là một hành trình bền bỉ, nỗ lực và đầy tử tế.
Cô chọn con đường chậm, đường khó – nhưng lại là con đường “xây đời bằng âm nhạc”.
Cô hát bằng tình cảm, giảng dạy bằng tâm huyết, nghiên cứu bằng trí tuệ.
Với nhiều khán giả yêu âm nhạc hàn lâm, cô không chỉ là nghệ sĩ, mà còn là người gìn giữ vẻ đẹp tinh tế của thính phòng Việt Nam.
Và với nhiều học trò trẻ, cô là người đặt viên gạch đầu tiên cho hành trình nghệ thuật của họ – bằng tâm huyết, bằng sự kiên nhẫn, bằng sự mẫu mực trong nghề.
Giữa những ồn ào của thị trường âm nhạc hiện đại, giọng hát của Nguyễn Khánh Ly giống như một khoảng lặng – đẹp, tinh khiết, và đầy chiều sâu.
Không cần chạy theo hào quang, cô âm thầm làm nghề bằng sự nghiêm túc và tình yêu chân thật.
Cô hát để lan tỏa, dạy để trao truyền, nghiên cứu để giữ gìn và phát triển.
Và chính sự lặng lẽ ấy đã tạo nên một Nguyễn Khánh Ly của hôm nay – một nghệ sĩ thính phòng tài năng, một giảng viên mẫu mực, và một người phụ nữ dành trọn thanh xuân cho âm nhạc.
